Najczęściej zadawane pytania

Oceń artykuł: +-
Ocena: Nic specjalnego (6 głosy)
Drukuj
Najczęściej zadawane pytania
  1. Kiedy wejdą w życie przepisy?

    Przepisy dotyczące zatrudniania niań zgodnie z zapisami zawartymi w Ustawie o opiece nad dziećmi do lat 3 wejdą w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, a więc 1 października 2011 r.

  2. W jakim wieku dzieckiem może opiekować się niania zgodnie z ustawą?

    Ustawa zakłada, że umowa uaktywniająca może zostać zawarta do opieki nad dzieckiem w wieku od 20 tygodnia życia do 3 lat (w sytuacjach szczególnych, gdy utrudnione jest objęcie dziecka wychowaniem przedszkolnym do lat 4).

  3. Czy można zatrudniać opiekunkę do dziecka 4-letniego?

    Tak, ale tylko w sytuacji jeśli np. dziecko nie dostało się do przedszkola, a w gminie nie ma prywatnego przedszkola. W takim wypadku okres odprowadzania składek do ZUS zostaje przedłużony do końca roku szkolnego, w którym dziecko kończy 4 lata. Rodzic musi przedstawić oświadczenie o przeszkodach w objęciu dziecka opieką w przedszkolu.

  4. Co to jest umowa uaktywniająca?

    Umowa uaktywniająca to umowa, do której stosuje się przepisy umowy zlecenia zgodne z przepisami Kodeksu cywilnego.
    W umowie uaktywniającej muszą zostać określone: 

    • strony umowy
    • cel i przedmiot umowy
    • czas i miejsce sprawowania opieki
    • liczba dzieci powierzonych opiece
    • obowiązki niani
    • wysokość wynagrodzenia oraz sposób i termin wypłaty
    • czas, na jaki umowa została zawarta
    • warunki i sposób zmiany, a także rozwiązania umowy
  5. Czym różni się niania od opiekuna dziennego?

    Dziennym opiekunem jest osoba fizyczna zatrudniona do opieki nad dziećmi przez gminę, osobą zatrudniającą nianię jest natomiast rodzic lub rodzice dziecka, którym ma się ona opiekować.

  6. Jakie warunki musi spełnić rodzic i o czym powinien pamiętać?

    Nianię na podstawie umowy uaktywniającej mogą zatrudnić rodzice lub rodzic samotnie wychowujący dziecko, którzy są zatrudnieni, świadczą usługi na podstawie umowy cywilnoprawnej lub prowadzą pozarolniczą działalność. Aby móc zawrzeć umowę uaktywniającą rodzice nie mogą korzystać z innych form opieki, o których mówi ustawa - żłobek, klub dziecięcy, opieka dziennego opiekuna. 

    Po podpisaniu umowy uaktywniającej rodzice zobowiązani są do zgłoszenia tego faktu do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. 

    W przypadku utraty przez rodziców lub rodzica samotnie wychowującego dziecka zatrudnienia, zaprzestania świadczenia usług lub prowadzenia pozarolniczej działalności składki opłacane są przez 3 miesiące od dnia zaistnienia tych przyczyn. O wszelkich zmianach mających wpływ na opłacanie składek (w tym wygaśnięcie lub rozwiązanie umowy uaktywniającej) rodzic zobowiązany jest poinformować niezwłocznie ZUS.

  7. Jakie udogodnienia formalne wprowadza ustawa dla zleceniodawcy - rodzica?

    Rodzic zatrudniający nianię na podstawie umowy uaktywniającej będzie zwolniony z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej oraz imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc, jeżeli w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej zadeklarował do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zdecydowanie ograniczy to liczbę wypełnianych i dostarczanych do ZUS-u dokumentów.

  8. Kiedy, jak, gdzie i jakie dokumenty powinien złożyć rodzic zatrudniający nianię na podstawie umowy uaktywniającej?

    Po podpisaniu umowy uaktywniającej rodzic powinien zgłosić fakt jej podpisania do ZUS-u w ciągu 7 dni. Zostanie poproszony o wypełnienie druku ZUS ZFA (Rejestracja płatnika składek), a następnia ZUS ZUA (Zgłoszenie do ubezpieczeń). Rodzic zobowiązany jest do sporządzania i przekazywania do ZUS-u dokumentów rozliczeniowych do 15-ego dnia miesiąca za miesiąc poprzedni. W tym celu powinien rozliczać składki na deklaracji ZUS DRA oraz ZUS RCA lub ZUS RZA. W sytuacji, gdy nie nastąpiły żadne zmiany rodzic nie musi składać dokumentów co miesiąc - muszą one zostać zgłoszone jedynie w przypadku zmian w umowie.

  9. Czy nianią może zostać babcia dziecka?

    Tak, ustawa nie zabrania zatrudnienia osoby spokrewnionej z dzieckiem.

  10. Czy państwo opłaca także ubezpieczenie chorobowe?

    Niania może dobrowolnie przystąpić do ubezpieczenia chorobowego, opłaca je wtedy rodzic jako płatnik składek z dochodów niani bez względu na wysokość wynagrodzenia.

  11. Gdzie uregulowano zasady opłacania składek?

    Zasady opłacania składek są uregulowane w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawie o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych.

  12. Co stanie się jeśli rodzic nie zgłosi do ZUS-u faktu wygaśnięcia lub rozwiązania umowy uaktywniającej, utraty przez siebie pracy lub przekroczenia wieku uprawniającego do uzyskania pomocy?

    Rodzic będzie zobowiązany do zwrotu opłaconych składek. Przepisy przewidują natomiast, że w przypadku utraty zatrudnienia składki będą opłacane jeszcze przez trzy miesiące.

  13. Kto opłaca podatek - niania czy rodzic?

    Podatek dochodowy opłaca niania pracująca na podstawie umowy uaktywniającej. Niania może opłacać podatek co miesiąc lub raz w roku przy rozliczaniu rocznym. Ważnym jest, że jeśli niania raz wybierze formę opłacania podatku co miesiąc, nie będzie mogła z tego rozwiązania zrezygnować i rozliczyć się dopiero podczas składania zeznania rocznego.

  14. W jaki sposób należy dopłacić do ubezpieczenia niani, jeśli jej wynagrodzenie jest wyższe od ustalonego najniższego wynagrodzenia?

    Do ubezpieczenia niani dopłaca rodzic jako płatnik składek. Składki są jednak współfinansowane przez nianię i rodzica. Składkę na ubezpieczenie społeczne - emerytalne niania i rodzic finansują w równych częściach po 9,76 %, ubezpieczenie rentowe (od lutego 2012) niania 1,5%, rodzic 6,5%, wypadkowe w całości finansuje rodzic – 1,93%.  Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe w całości finansuje niania. Składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9% podstawy wymiaru. Składka jest finansowana przez nianię, a opłacana przez rodzica.

    Np. Rodzic w umowie wykazuje, że zatrudnia nianię za kwotę 2000 zł brutto. Od kwoty 1386 zł składki opłaca państwo. Rodzic dopłaca do składek od różnicy, czyli od kwoty 614 zł. Rodzic, zatem powinien dopłacić do wynagrodzenia niani opłacając składki w określonych wyżej częściach oraz pomniejszyć kwotę 614 zł o kwotę składek, które musi opłacić za nianię (jw.).

    Aby opłacić składki za nianię rodzic powinien dokonać przelewu z konta internetowego (wybrać płatność ZUS) lub zapłacić w banku lub na poczcie na specjalnym druku, który można uzyskać w ZUS-ie lub zakupić np. w sklepie papierniczym. Płatności należy dokonać do 15-ego dnia miesiąca kolejnego, za miesiąc poprzedni. 

    Rodzic zatrudniający nianię za kwotę wyższą niż 1386 zł powinien wypełnić w ZUS-ie dwa raporty ZUS RCA. W pierwszym należy wykazać kwotę 1386 zł, w drugim natomiast kwotę nadwyżki (w przypadku, gdy niania zarabia 2000 zł brutto rodzic powinien podać kwotę 614 zł brutto).

  15. Czy niania może skorzystać z urlopu macierzyńskiego lub zwolnienia lekarskiego?

    Jeśli niania przystąpiła do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, może skorzystać z urlopu macierzyńskiego lub zwolnienia lekarskiego. Może to jednak nastąpić po 90 dniach od momentu rozpoczęcia świadczenia usług.

  16. Jaka jest wysokość składek na ubezpieczenie chorobowe?

    Wysokość składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe wynosi 2,45% podstawy wymiaru składki.

  17. Czy niania może pracować u kilku rodzin i z każdą mieć podpisaną umowę uakywniającą? Czy składki będą opłacane od każdej umowy?

    Gdy niania pracuje u kilku rodzin podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu z tytułu jednej z tych umów – zawartej najwcześniej. Niania może jednak dobrowolnie przystąpić do ubezpieczeń emerytalnych i rentowych z tytułu wszystkich pozostałych lub tylko wybranych przez nią umów. 

  18. Rodzice i niania nie są zameldowani w mieście, w którym świadczona jest opieka nad dzieckiem. Gdzie zatem należy zarejestrować nianię?

    Nianię należy zarejestrować w ZUS-ie odpowiednim dla miejsca zamieszkania rodziców zatrudniających nianię. 

  19. Czy ZUS opłaca składki jeśli niania jest studentem?

    W przypadku, gdy rodzic zatrudnia studenta podlega on obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu oraz wypadkowemu. Ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne. 

  20. Czy rodzic rejestrujący nianię w ZUS-ie musi przedstawić jakieś dokumenty?

    Rodzic zgłaszając nianię do ubezpieczeń nie musi przedstawiać w ZUS-ie zaświadczenia o zatrudnieniu ani umowy uaktywniającej. Musi jednak posiadać te dokumenty, ponieważ ZUS może w trakcie opłacania składek poprosić o ich przedstawienie. 

  21. Czy wymagany jest od niani podpis na dokumentach składanych przez rodzica do ZUS-u?

    Niania jako osoba ubezpieczana musi złożyć swój podpis na zgłoszeniu do ubezpieczeń/zgłoszeniu zmiany danych osoby ubezpieczanej – ZUS ZUA.

  22. Czy lata przepracowane na podstawie umowy uaktywniającej liczą się do stażu pracy?

    Niani pracującej na podstawie umowy uaktywniającej lata przepracowane nie liczą się do stażu pracy. Mają jednak znaczenie podczas wyliczania podstawy emerytury niani.

 

Oceń artykuł: +-
Ocena: Nic specjalnego (6 głosy)
Drukuj